Hậu Quả Sau Lời Khai Tử Đĩa Game Năm 2028 Của Sony

Việc Sony thông báo ngừng sản xuất đĩa game vào năm 2028 không chỉ báo hiệu một hệ máy PS6 thuần kỹ thuật số, mà còn đẩy game thủ vào một tương lai đáng ngại:

Nơi quyền sở hữu trò chơi biến mất, giá cả bị độc quyền và số phận của các tựa game hoàn toàn phụ thuộc vào “lòng hảo tâm” của nhà sản xuất khi các cửa hàng trực tuyến bị đóng cửa.

Cuối cùng thì điều gì đến cũng phải đến. Sony đã thông báo rằng việc sản xuất đĩa game PlayStation sẽ kết thúc vào năm 2028, kéo theo một hệ lụy ngầm hiểu rằng hệ máy PS6 trong tương lai sẽ chỉ có phiên bản kỹ thuật số (digital-only).

Bản chất vấn đề: Sự kiểm soát của nhà phát hành

Sony đã âm thầm lồng ghép một thông báo khác ngay bên cạnh tin tức chuyển giao sang kỷ nguyên số: Vào thời điểm này năm sau, PlayStation Store sẽ chính thức ngừng hoạt động trên hệ máy PS Vita và PS3. Điều đó có nghĩa là bất kỳ tựa game độc quyền nào của Vita hoặc PS3 nếu không được tải về thiết bị trước tháng 7/2027 sẽ biến mất vĩnh viễn khỏi cửa hàng ảo. Nếu bằng cách nào đó bạn tìm được đĩa vật lý của những game này sau đó, bạn vẫn chơi được trên Vita hoặc PS3. Nhưng trừ khi Sony chịu làm cho những đĩa game đó tương thích ngược trên các hệ máy hiện tại, hoặc chuyển các bản game số này lên cửa hàng ảo mới, nếu không sẽ cực kỳ khó để tìm cách chơi lại chúng.

Rõ ràng, vấn đề không nằm ở bản thân game kỹ thuật số. Vấn đề là việc ép người chơi dùng 100% bản số sẽ buộc họ phải phụ thuộc hoàn toàn vào lòng hảo tâm của Sony trong việc đảm bảo những tựa game họ đã bỏ tiền túi ra mua có còn chơi được hay không.

Bài học nhãn tiền từ Nintendo và bóng đen bao phủ PS6

Chúng ta đã thấy kịch bản này xảy ra với Nintendo. Vào tháng 3/2023, Nintendo đã khai tử Miiverse và chấm dứt hỗ trợ Nintendo eShop cho 3DS và Wii U. Nếu bạn là một fan của Zelda đang muốn chơi lại toàn bộ các phần game trước khi bản remake của The Legend of Zelda: Ocarina of Time ra mắt, bạn sẽ gặp rắc rối lớn nếu muốn chạm tay vào Wind Waker HD và Twilight Princess HD. Cả hai tựa game này hiện chỉ có trên Wii U (vẫn chưa có bản port lên Switch cho tựa game Zelda bán chạy thứ ba lịch sử), và khi eShop đã sập, lựa chọn duy nhất của bạn là lùng sục đĩa vật lý trên eBay, nơi đĩa Twilight Princess HD đang bị thổi giá lên tới hơn 100 USD.

Nếu ngay cả Nintendo (hãng vẫn đang sản xuất đĩa/băng vật lý) còn từ chối giữ cho những tựa game mang tính biểu tượng nhất của họ tiếp tục chơi được, thì người dùng PlayStation có quyền hy vọng gì? Hơn nữa, điều này sẽ tác động thế nào đến PlayStation 6? Tôi đoán là khả năng tương thích ngược (đọc đĩa cũ) sẽ bị loại bỏ hoàn toàn vì hệ máy này nhiều khả năng không có ổ đĩa, nghĩa là đĩa game PS5 vật lý của bạn sẽ mãi mãi chỉ chơi được trên máy PS5 mà thôi.

Gánh nặng phần cứng và cái bẫy độc quyền giá bán

Nói về PS5, phiên bản không ổ đĩa (Digital) có giá rẻ hơn bản tiêu chuẩn. Thế nhưng, tôi không có cảm giác người chơi sẽ ăn mừng ngoài đường khi Sony chính thức công bố giá của PS6 – mặc dù tôi chắc chắn Sony sẽ có hàng tá lý do để giải thích tại sao một hệ máy không có ổ đĩa lại có mức giá đắt đỏ đến cắt cổ như vậy.

Tôi cũng tò mò về dung lượng lưu trữ của nó. Hiện tại, tôi thường xuyên phải xóa bớt game trên PS5 để nhường chỗ cho trò chơi mới. Liệu PS6 có đi kèm với dung lượng lưu trữ khổng lồ để gánh một thư viện game thuần số hay không, hay Sony sẽ lại “khuyến khích” người dùng bỏ tiền mua thêm một ổ cứng SSD gắn ngoài? Với việc giá SSD đang tăng phi mã do làn sóng chạy đua AI, khả năng cao mức giá cho hệ máy console tiếp theo của Sony sẽ khiến người nghe phải “bỏng mắt” nếu nó thực sự có đủ dung lượng cho một bộ sưu tập thuần kỹ thuật số.


Nhưng suy cho cùng, câu hỏi lớn nhất không phải là hệ máy tiếp theo của Sony giá bao nhiêu, bộ nhớ bao nhiêu, hay các chứng nhận bản quyền game (license) phải xác thực thường xuyên thế nào. Câu hỏi thực sự là Sony dự định duy trì PlayStation Store trực tuyến trong bao lâu – cho cả PS5 và PS6 – và họ có kế hoạch gì (nếu có) để đảm bảo game người chơi đã mua luôn có thể truy cập được.

Một câu hỏi thậm chí còn lớn hơn: Các nhà lập pháp sẽ ngồi nhìn trong bao lâu khi các gã khổng lồ ngành game đang hạn chế quyền tiếp cận của người tiêu dùng đối với những sản phẩm mà họ đã mua một cách hợp pháp? Với việc chuyển sang thuần kỹ thuật số, Sony đã chính thức nắm quyền kiểm soát tuyệt đối đối với giá bán của mọi tựa game. Sẽ không còn những đợt giảm giá Black Friday sập sàn trên Amazon, và khả năng mua một tựa game cũ đã qua tay (pre-owned) cũng biến mất. Sự kiểm soát độc quyền của tập đoàn chắc chắn phải có giới hạn dừng lại chứ, đúng không?

Lời kết

Giữa vô vàn sự bất định, có một điều rõ ràng đến đau lòng: Nội dung hài hước trong đoạn video hướng dẫn chia sẻ đĩa game cũ mang tính biểu tượng một thời của Sony (Official PlayStation Used Game Instructional Video) giờ đây đã không còn giá trị ứng dụng.